Persbericht naar aanleiding van de parlementaire vraag van Helga Stevens op 26 juni 2008 in de commissie Gelijke Kansen

Al meer dan 30 jaar bestaan er in ons land regels omtrent toegankelijkheid. Toen waren wij pioniers. Onder meer overheidsgebouwen, gebouwen bestemd voor het uitoefenen van de eredienst, bejaardentehuizen, inrichtingen voor sport, handelszaken en horecabedrijven met een publieke oppervlakte groter dan 150 m2, parkeerruimten, openbare toiletten, bankgebouwen, schoolgebouwen en stationsgebouwen vallen onder het toepassingsgebied. Als deze regels effectief in de praktijk waren toegepast, dan was Vlaanderen een modelstaat geweest op het vlak van toegankelijkheid.

Maar gezien de normen niet werden geactualiseerd, de uitzonderingen de norm zijn geworden en de normen op het terrein slecht zijn toegepast, bengelt Vlaanderen momenteel aan de staart in Europa. De aanbeveling van Europa om alle openbare gebouwen tegen 2010 toegankelijk te maken is voor Vlaanderen een utopie geworden.

Al jarenlang belooft Vlaams minister Van Brempt snel werk te maken van nieuwe en toepasbare toegankelijkheidsnormen. De streefdata, eerst eind 2006, werden steeds weer uitgesteld. In de beleidsnota Gelijke Kansen van de minister voor de periode 2007-2008 werd uiteindelijk het voorjaar van 2008 vooropgesteld om de procedure tot goedkeuring op te starten. Maar tot op heden is het ontwerp van minister Van Brempt op regeringsniveau nog helemaal niet aan bod gekomen.

Vlaams Parlementslid Helga Stevens vroeg donderdag de bevoegde minister in het Vlaams Parlement dan ook naar een stand van zaken. Als de minister de eerstkomende maanden namelijk niet met een voorstel komt, zal het deze legislatuur niet meer goedgekeurd geraken. Met een regeringswissel in het vooruitzicht betekent dit opnieuw verschillende jaren uitstel.

De minister bekende met schroom dat zij er tot op heden nog niet in geslaagd is om een definitief voorstel uit te werken. Als verklaring wijst zij naar het overleg dat zij hierover gehad heeft met verschillende belanghebbenden waaronder de architecten, de welzijns- en gezondheidssector, de vastgoedsector, VVSG en VIPA. Helga Stevens beaamt het belang van overleg om tot een gedragen regelgeving te komen. Als verklaring voor de vertraging is dit echter toch wel erg bedenkelijk. Immers, al onder de vorige Vlaamse regering werd een eerste aanzet gegeven voor de actualisering van de normen. Vier jaar later zou er dan ook meer dan voldoende tijd geweest moeten zijn voor overleg. Nu er zelfs nog geen akkoord is met de minister van Ruimtelijke Ordening, de eerste besprekingen binnen de Vlaamse regering nog moeten worden opgestart en het zomerreces voor de deur staat, dreigt dit hele project te stranden.

Als minister Van Brempt nu niet voluit inzet op deze verordening dan draagt zij volgens Vlaams Parlementslid Helga Stevens een zeer zware verantwoordelijkheid. De minister krijgt duidelijk vakantiewerk mee. Helga Stevens zal niet aflaten. Daarvoor is dit veel te belangrijk. De minister mag zich dan ook na het reces aan een nieuwe parlementaire vraag verwachten.

De overheid moet er naar streven om iedereen de kans te geven om zijn/haar plaatsje te vinden in de samenleving. Daartoe is het vaak noodzakelijk dat er normen uitgevaardigd worden om bepaalde rechten te waarborgen. Normen zijn echter maar effectief als ze ook opgevolgd worden door overheid en burger. De overheid moet dus ook toezicht houden op de realisatie en de naleving, zoniet zijn de normen niet meer dan een vodje papier.

Al jarenlang zet Helga Stevens zich in voor een betere naleving van de toegankelijkheidsnormen voor publieke ruimtes. Dat is in eerste plaats belangrijk voor personen met een handicap en de vele Vlamingen die op oudere leeftijd minder mobiel worden. Maar ook jonge valide personen worden als ouder met kinderwagen, als klant met zware boodschappentassen, als tijdelijk gekweste, ... geconfronteerd met het belang van een vlot toegankelijke samenleving. Toegankelijkheid is van belang voor iedereen.

Al dertig jaar bestaan er toegankelijkheidsnormen. Toch worden velen dag na dag geconfronteerd met ontoegankelijke openbare gebouwen, ontoegankelijke winkels, slechte infrastructuur voor de voetgangers, ... De mooie normen werden in de praktijk maar al te vaak veronachtzaamd.

Nu reeds moet de stedenbouwkundige vergunning in bepaalde gevallen geweigerd worden als niet voldaan is aan de technische toegankelijkheidsnormen. Maar de ervaring leert dat de stedenbouwkundige diensten vaak niet over voldoende kennis beschikken van deze zeer specifieke regelgeving en problematiek om tot de juiste conclusies, consequenties en oplossingen te komen. Dit blijkt overduidelijk uit het succes van de huidige adviesbureaus toegankelijkheid die druk bevraagd worden door zowel particulieren, als betrokken overheden. Het valt bovendien te vrezen dat, als de verouderde normen van 1977 vervangen worden door nieuwe normen die wel rekening houden met alle technische evoluties en met de gewijzigde opvattingen van hoe men dergelijke toegankelijkheidsproblemen technisch het best aanpakt, dit probleem zich zelfs nog scherper zal stellen.

Vanuit haar ervaring en met de expertise en inbreng van enkele actoren uit het middenveld die actief zijn rond toegankelijkheid, werkte Helga Stevens daarom een voorstel uit om de toegankelijkheid van de samenleving beter te waarborgen.

Vanaf vandaag vindt u het voorstel hier als discussietekst (klik hier).

Uw reacties, vragen, suggesties en opmerkingen zijn van harte welkom.

Helga Stevens

Vlaams volksvertegenwoordiger
Senator

Zoals u hier onder kon lezen heeft Helga Stevens een ontoegankelijkheidstrofee in het leven geroepen waarmee zij jaarlijks, zolang nieuwe regelgeving uitblijft, de aandacht wil vestigen op de ontoegankelijkheid van de samenleving.

Winkelketen BLOKKER wint de 'Ontoegankelijkheidstrofee 2007'. De bezoekers van de REVA-beurs en de bezoekers van deze webstek vonden dat winkelketen BLOKKER de ontoegankelijkheidstrofee 2007 verdient. De winkelketen wordt geviseerd omdat er overal heel smalle gangetjes zijn, waar het onmogelijk is om veilig door te passeren met een rolwagen. Het is trouwens niet de eerste keer dat BLOKKER wordt geviseerd door zijn ontoegankelijkheid; ook in Nederland wijdde de Chronische zieken en Gehandicaptenraad (CG-raad) er in 2005 al een nieuwsbrief aan.

BLOKKER gaat als winnaar van de ontoegankelijkheidstrofee de bibliotheek van Geraardsbergen vooraf die 'oneervol' tweede werd. Deze bibliotheek is gevestigd in een oud ziekenhuis en is volledig ontoegankelijk voor personen met een mobiliteitsbeperking wegens trappen. Er is geen enkel alternatief voorzien. Andere genomineerden waren de openbare toiletten van Carrefour, de webstek van het OCMW Sint-Niklaas en het Stadhuis van Tienen

Binnenkort neemt Helga Stevens nieuwe stappen in het Vlaams Parlement waar zij een resolutie zal indienen (meer info in onderstaand bericht).

Gedurende 1 maand hadden internetgebruikers de mogelijkheid om ontoegankelijke publieke ruimtes te melden via www.ontoegankelijk.be. U kan trouwens nog steeds locaties toevoegen.

Uit de inzendingen werden vijf locaties geselecteerd. De bezoekers van de driedaagse REVA-beurs in Gent zal gevraagd worden wie zij als winnaar aanduiden. We willen deze ontoegankelijkheidsprijs jaarlijks uitreiken tot er eindelijk nieuwe regelgeving is omtrent de toegankelijkheid van publieke ruimtes.

Volgende frappante inzendingen werden genomineerd (meer uitleg vindt u onderaan):
- toiletten Carrefour-vestigingen
- openbare bibliotheek Geraardsbergen
- vestigingen Blokker
- webstek OCMW Sint-Niklaas
- stadhuis Tienen

Helga Stevens zal verder ook een resolutie indienen in het Vlaams Parlement waarin aan de Vlaamse regering de opdracht wordt gegeven om nieuwe en sluitende regelgeving uit te werken. Dergelijke resolutie kan de minister niet zomaar naast zich neerleggen, want is een dwingende opdracht. Bovendien moet de minister jaarlijks rapporteren over de voortgang van de uitvoering van de resolutie.

Meer uitleg over de genomineerden:

- openbare toiletten Carrefour-supermarkten

In zeer veel vestigingen zijn de toiletten volledig ontoegankelijk voor rolstoelgebruikers. Men is er wel welkom om zijn aankopen te doen, maar voor het overige staan rolstoelgebruikers in de kou.

- openbare bibliotheek Geraardsbergen

De bibliotheek is gevestigd in een oud ziekenhuis en volledig ontoegankelijk voor personen met een mobiliteitsbeperking wegens trappen. Er zijn geen hellende vlakken, geen lift, geen alternatieve ingang, niets. Personen met een mobiliteitsbeperking worden belijkbaar niet geacht boeken te willen uitlenen.

- vestigingen Blokker

Vele vestigingen van deze keten werken met zeer fijne gangetjes. Voor rolstoelgebruikers en mensen die slecht te been zijn is het hun hart vasthouden dat ze niets omstoten.

- ontoegankelijke webstek van OCMW Sint-Niklaas

De webstek van het OCMW (!) is voor blinden met leesontoegankelijk want er is enkel een “flash”-versie.

- stadhuis Tienen

Het stadhuis van Tienen is volledig ontoegankelijk voor rolstoelgebruikers en mensen die slecht te been zijn. Als men een huwelijk wenst bij te wonen schakelt men best de brandweer in om zich de trappen op te laten dragen ...

Binnenkort kent u de "gelukkige" winnaar.